Profesjonalizm nie polega tylko na dobrym pozowaniu. Polega też na tym, że wiesz, co możesz opublikować, kogo oznaczyć i czego nie wolno zmieniać bez zgody.
W skrócie
To, że jesteś na zdjęciu, nie oznacza automatycznie, że możesz dowolnie je publikować, przerabiać, kadrować albo używać komercyjnie. To Twój wizerunek, ale samo zdjęcie może być chronionym utworem fotografa. To, że fotograf zrobił zdjęcie, również nie oznacza, że może dowolnie rozpowszechniać Twój wizerunek w każdym miejscu i celu. Publikacja zdjęcia, oznaczenie osób, użycie w reklamie, publikacja backstage’u i przeróbki materiału powinny wynikać z jasnych ustaleń. Oznaczanie ekipy nie jest uprzejmością dla ozdoby. To element profesjonalnej pracy. Jeśli ktoś stworzył zdjęcie, przygotował makijaż, stylizację, włosy, ubranie, scenografię albo miejsce, powinien być podpisany zgodnie z ustaleniami.Zdjęcie z sesji nie jest automatycznie Twoim zdjęciem
Najczęstszy błąd początkujących modelek polega na prostym założeniu: „skoro ja jestem na zdjęciu, to zdjęcie jest moje”. To nie działa w ten sposób. Wizerunek należy do osoby przedstawionej na zdjęciu. To oznacza, że nie powinien być rozpowszechniany bez odpowiedniej zgody, poza wyjątkami przewidzianymi w prawie. Ale fotografia jako utwór może należeć do fotografa albo innego uprawnionego podmiotu, zależnie od tego, kto ją stworzył i jakie były ustalenia. W praktyce oznacza to prostą zasadę: modelka nie może ignorować praw fotografa, a fotograf nie może ignorować prawa modelki do wizerunku.Wizerunek i prawa autorskie to dwie różne sprawy
Wizerunek dotyczy tego, że na zdjęciu można rozpoznać konkretną osobę. Prawa autorskie dotyczą tego, kto stworzył zdjęcie i kto może decydować o jego wykorzystaniu. Dlatego w sesji zdjęciowej często spotykają się dwa prawa.- Modelka ma prawo kontrolować rozpowszechnianie swojego wizerunku.
- Fotograf ma prawa do fotografii jako swojej pracy twórczej.
- Marka może mieć prawa wynikające z umowy, jeśli sesja była realizowana na jej zlecenie.
- Stylista, projektant, makijażystka lub studio mogą oczekiwać podpisania, jeżeli ich praca jest częścią efektu.
Posiadanie pliku nie jest tym samym co posiadanie prawa do dowolnego wykorzystania zdjęcia.
Sesja to nie tylko zdjęcie
Zanim opublikujesz materiał z sesji, sprawdź, co było ustalone.
Inne zasady mogą dotyczyć sesji TFP, portfolio, reklamy, backstage’u, pokazu mody i kampanii marki. To, że masz plik, nie zawsze oznacza, że możesz go dowolnie użyć.
Oznaczenie fotografa to nie prośba o przysługę
Jeśli publikujesz zdjęcie z sesji, podpisanie fotografa jest podstawowym standardem. Nie dlatego, że fotograf „chce się wypromować Twoim kosztem”, tylko dlatego, że zdjęcie jest jego pracą. Fotograf odpowiada za kadr, światło, moment, obróbkę, kolor, retusz i sposób pokazania osoby. Usunięcie podpisu, pominięcie autora albo publikowanie zdjęcia tak, jakby powstało samo, wygląda nieprofesjonalnie. To samo dotyczy innych osób z ekipy. Jeśli makijaż, włosy, stylizacja, sukienka, studio albo scenografia są częścią efektu, warto je podpisać.Czego nie robić ze zdjęciami z sesji
Jeżeli chcesz być traktowana profesjonalnie, unikaj kilku rzeczy.- Nie publikuj zdjęcia bez podpisania autora, jeśli wiesz, kto je zrobił.
- Nie usuwaj logo, podpisu ani znaku wodnego bez zgody.
- Nie nakładaj filtrów na obrobione zdjęcie bez ustaleń.
- Nie zmieniaj kadru tak, że niszczysz kompozycję fotografii.
- Nie publikuj zdjęć przed premierą kampanii, kolekcji, pokazu albo publikacji.
- Nie używaj zdjęcia komercyjnie, jeśli zgoda obejmowała tylko portfolio albo social media.
- Nie zakładaj, że backstage można publikować na takich samych zasadach jak gotowe zdjęcia.
Backstage, pokaz mody i reklama to nie prywatna relacja
Dużym błędem jest myślenie, że zdjęcia i nagrania zza kulis można publikować swobodnie, bo „to tylko backstage”. Backstage z sesji, pokaz mody, plan reklamy, przymiarki, przygotowania, makijaż, włosy, stylizacja i nagrania robione telefonem również mogą być objęte ustaleniami. Przy kampanii albo pokazie może obowiązywać embargo, zakaz publikacji przed premierą, ograniczenie do konkretnych materiałów albo zakaz pokazywania kolekcji przed oficjalnym pokazem.To, że byłaś na planie, nie oznacza, że możesz pokazać plan. To, że masz nagranie w telefonie, nie oznacza, że możesz je opublikować.
Publikacja, oznaczenie i wykorzystanie komercyjne to różne zakresy
Jedna zgoda nie zawsze obejmuje wszystko. Trzeba odróżnić kilka sytuacji:- publikację zdjęcia na prywatnym profilu,
- publikację w portfolio modelki,
- publikację w portfolio fotografa,
- publikację na profilu marki,
- użycie zdjęcia w reklamie płatnej,
- użycie zdjęcia na stronie internetowej lub w sklepie,
- użycie zdjęcia w katalogu, kampanii albo materiałach sprzedażowych,
- publikację backstage’u,
- oznaczenie profilu osoby widocznej na zdjęciu.
Jak podpisać zdjęcie profesjonalnie?
Najprostszy podpis może wyglądać tak:Zdjęcie: @fotograf Modelka: @modelka Makijaż: @makeup Włosy: @hair Stylizacja: @stylistka Projekt: @projektant Studio: @studioNie zawsze trzeba oznaczać wszystkich. Trzeba oznaczyć tych, którzy realnie tworzyli efekt i których oznaczenie jest zgodne z ustaleniami.
Co ustalić przed publikacją?
Najprostsze pytania są często najważniejsze.- Czy mogę opublikować to zdjęcie?
- Gdzie mogę je opublikować?
- Czy mogę opublikować je teraz?
- Kogo mam oznaczyć?
- Czy mogę oznaczyć profile prywatne?
- Czy mogę użyć zdjęcia w portfolio?
- Czy mogę użyć zdjęcia w reklamie lub ofercie?
- Czy mogę wrzucić backstage?
- Czy mogę zmienić kadr albo dodać filtr?
Profesjonalne nawyki
Dobre zdjęcia to także dobra komunikacja po sesji.
W 4models uczymy, że praca modelki nie kończy się w chwili zejścia z planu. Publikacja zdjęć, oznaczanie twórców, szacunek do ustaleń i rozumienie własnego wizerunku są częścią profesjonalnego zachowania.
Podsumowanie
Zdjęcie z sesji to nie tylko ładny efekt do wrzucenia w social media. To wizerunek modelki, praca fotografa, często wkład całej ekipy i czasem element kampanii, pokazu, publikacji albo projektu marki. Dlatego profesjonalna modelka nie publikuje materiałów bezmyślnie. Sprawdza, co może pokazać, kiedy może to zrobić, kogo powinna oznaczyć i czego nie wolno jej zmieniać.Profesjonalizm zaczyna się wtedy, gdy rozumiesz, że zdjęcie nie jest tylko obrazkiem. To efekt pracy, praw, zgód i ustaleń.
