Jak ćwiczyć pozowanie w domu? Świadomość ciała zamiast gotowych póz

W 4models nie uczymy pozowania przez zapamiętywanie efektownych figur znalezionych w internecie. Na naszych warsztatach i kursach skupiamy się na świadomości położenia własnego ciała, swobodnym ruchu, mimice, drobnych zmianach i umiejętności kontynuowania pracy po każdym zrobionym zdjęciu.

Wasza córka ustawia telefon, znajduje w internecie zdjęcie modelki i próbuje odtworzyć pozę. Poprawia rękę. Przesuwa nogę. Obraca głowę. W końcu wszystko wygląda podobnie jak na zdjęciu.

Czy właśnie nauczyła się pozować?

Niekoniecznie. Nauczyła się odtworzyć jedno ustawienie widziane z konkretnego miejsca, przy określonym ubraniu, świetle i kącie aparatu. Na prawdziwej sesji te warunki mogą się już nigdy nie powtórzyć.

Fotograf może poprosić o mniejszy ruch, inny kierunek spojrzenia albo pozostawienie nóg bez zmian. Ubranie może wymagać pokazania rękawa. Torebka nie może zostać zasłonięta dłonią. Przy zdjęciach do sklepu internetowego poza ma pomóc zobaczyć produkt, a nie udowodnić, że modelka zna pięć efektownych ustawień z Pinteresta.

Dlatego nasz sposób nauki zaczyna się nie od gotowych póz, lecz od poznawania własnego ciała, ruchu i mimiki.

Poza nie jest figurą do zapamiętania. Jest chwilą ruchu ciała i twarzy, którą fotograf może zatrzymać.

W skrócie

1. Pozowanie nie polega na odtwarzaniu katalogu gotowych ustawień.
2. Propriocepcja to zdolność odczuwania położenia i ruchu własnego ciała bez ciągłego patrzenia na nie.
3. To, że dziewczynie wydaje się, że stoi prosto, nie oznacza jeszcze, że aparat zobaczy dokładnie takie ustawienie.
4. Lustro, zdjęcie i film służą do porównania odczucia z rzeczywistym położeniem ciała.
5. Próbowanie wielu póz jest potrzebne, ale nie po to, aby wszystkie zapamiętać. Rozwija koordynację, stabilność i pamięć ruchową.
6. Zmiana pozy nie musi angażować całego ciała. Czasem wystarczy poruszyć dłonią, głową albo jedną nogą.
7. Część ciała może pozostać stabilna, gdy inna wykonuje ruch.
8. Poza obejmuje również głowę, spojrzenie i mimikę. Twarz nie jest dodatkiem do ustawienia ciała.
9. W naszej metodzie nie ma złej pozy. Nietrafiona klatka może zostać pominięta, ale bezczynność modelki zabiera czas całemu zespołowi.
10. Zatrzymanie się na polecenie fotografa jest umiejętnością. Problemem jest zatrzymanie się dlatego, że skończyły się pomysły.
11. Różnorodność ćwiczeń ogranicza ryzyko utrwalenia jednej maniery.
12. Rodzic może pomóc w nagrywaniu i przekazywaniu neutralnych poleceń, ale nie powinien oceniać wyglądu ciała ani twarzy córki.
13. Domowe ćwiczenia mogą zbudować dobrą podstawę, ale nie zastąpią informacji zwrotnej podczas prawdziwej pracy z aparatem.

Dwanaście zdjęć, jeden rozstaw stóp

Seria widoczna powyżej powstała w ciągu kilku minut. Modelka poruszała się i zatrzymywała tylko na krótkie momenty potrzebne do wykonania zdjęcia.To nie są wszystkie kadry z tej serii - było ich znacznie więcej

Najważniejsze ograniczenie było proste. Każdy but miał pozostać w tym samym punkcie, jakby został przybity do podłogi jednym gwoździem. Stopy mogły się obracać, ale nie mogły przesuwać się do przodu, do tyłu ani na bok.

Mogłoby się wydawać, że takie polecenie bardzo ograniczy liczbę możliwych zdjęć. Stało się odwrotnie. Skoro modelka nie mogła ratować się ciągłym przestawianiem nóg, zaczęła wykorzystywać inne możliwości:

• przenosiła ciężar z jednej strony na drugą;
• zmieniała kierunek kolan;
• poruszała biodrami i tułowiem;
• podnosiła i opuszczała ramiona;
• zmieniała położenie dłoni;
• obracała głowę;
• kierowała spojrzenie w różne miejsca;
• pracowała włosami;
• zmieniała mimikę, spojrzenie oraz charakter całej sylwetki.

Rozstaw stóp się nie zmienił. Kadry tak.

Właśnie dlatego ta seria nie powinna być traktowana jako zestaw póz do nauczenia się. Jej sens polega na pokazaniu, ile różnych ustawień może powstać z jednego punktu wyjścia.

Ograniczenie nie zabrało modelce możliwości. Zabrało jej tylko najłatwiejszą drogę ucieczki.

Dlaczego gotowe pozy są słabym punktem startu?

Zapamiętana poza może wyglądać dobrze na zdjęciu, z którego została skopiowana. Nie ma jednak gwarancji, że sprawdzi się podczas kolejnej sesji.

Może:

• zasłonić prezentowany produkt;
• źle współpracować z ubraniem;
• nie pasować do kierunku światła;
• wyglądać nienaturalnie przy innym kącie aparatu;
• utrudnić pokazanie sylwetki;
• być niezgodna z charakterem marki;
• powtarzać się na każdym zdjęciu;
• utrudnić wykonanie wskazówki fotografa.

Największy problem pojawia się jednak wtedy, gdy dziewczyna traktuje zapamiętaną pozę jak cel. Dochodzi do ustawienia, zatrzymuje się i zaczyna szukać w pamięci następnego obrazka.

Sesja zamienia się wtedy w prezentację slajdów. Poza pierwsza, pauza, poza druga, pauza, poza trzecia. Po kilku minutach lista się kończy, więc wszystko zaczyna się od początku.

Profesjonalna praca przed aparatem częściej przypomina rozmowę niż pokaz figur. Fotograf reaguje na modelkę, modelka reaguje na fotografa, ubranie, przestrzeń i produkt. Każdy ruch może prowadzić do następnego.

Najpierw świadomość ciała i mimiki, później gotowe efekty

Początkująca osoba nie musi wiedzieć, jak wygląda pięćdziesiąt różnych póz. Właśnie od tego zaczynamy pracę podczas naszych warsztatów i kursów. Najpierw modelka powinna stopniowo poznawać:

• gdzie znajduje się ciężar jej ciała;
• czy obie stopy są rzeczywiście ustawione tak, jak jej się wydaje;
• jak wysoko podnosi ramię;
• gdzie znajduje się dłoń bez patrzenia na nią;
• czy przy ruchu ręki automatycznie unosi bark;
• jak mocno obraca głowę;
• jak zmienia się jej twarz, gdy napina szczękę, unosi brwi albo kieruje spojrzenie w inne miejsce;
• czy potrafi pozostawić tułów stabilny podczas ruchu nogi;
• czy umie wykonać podobny ruch po obu stronach;
• czy może zmienić jeden element bez przebudowania całej sylwetki.

To nie brzmi tak efektownie jak „dziesięć póz, które każda modelka musi znać”. Jest za to znacznie bardziej użyteczne.

Czym jest propriocepcja?

Propriocepcja to zdolność odczuwania położenia, ruchu i działania poszczególnych części własnego ciała. Dzięki niej można podnieść rękę, zrobić krok albo dotknąć nosa bez ciągłego obserwowania każdej części ciała.

W pozowaniu ma to bardzo praktyczne znaczenie. Modelka zazwyczaj nie widzi siebie podczas wykonywania zdjęcia. Nie ma przed sobą lustra. Musi rozumieć polecenie fotografa, wykonać ruch i mniej więcej wiedzieć, gdzie znalazła się jej dłoń, głowa, noga albo bark.

Odczucie nie zawsze odpowiada jednak temu, co pokazuje aparat.

Wystarczy prosty przykład. Wiele osób proszonych o naturalne stanie prosto przenosi większą część ciężaru na jedną nogę, ustawia jedno ramię wyżej albo lekko przechyla głowę. Nie robią tego świadomie. To ustawienie jest dla nich znajome, więc odczuwają je jako neutralne.

Nie oznacza to automatycznie wady postawy ani problemu zdrowotnego. Pokazuje tylko, że wyobrażenie pozycji może różnić się od jej rzeczywistego wyglądu.

Dlatego sama instrukcja „stań prosto” nie zawsze wystarczy. Trzeba jeszcze porównać odczucie z obrazem, skorygować ustawienie i ponownie zapamiętać, jak ciało czuje się po tej zmianie.

Lustro, zdjęcie i film nie służą do oceniania urody

Każde z tych narzędzi daje inny rodzaj informacji.

Lustro

Pozwala natychmiast sprawdzić ustawienie. Może pomóc zobaczyć różnicę między odczuciem a rzeczywistym położeniem barków, dłoni, głowy lub nóg.

Nie powinno jednak towarzyszyć każdemu ruchowi. Na sesji modelka najczęściej nie widzi siebie. Jeśli potrafi poruszać się tylko wtedy, gdy kontroluje odbicie, lustro stało się podporą zamiast narzędzia.

Zdjęcie

Pokazuje jedną klatkę. Pozwala sprawdzić, czy dłoń zasłoniła ubranie, czy gest jest czytelny i czy rzeczywiste ustawienie odpowiadało temu, co modelka odczuwała.

Jedno zdjęcie nie pokazuje jednak sposobu dojścia do pozy ani tego, co wydarzyło się chwilę później.

Film

Pokazuje ciągłość. Ujawnia, czy modelka płynnie zmienia ustawienia, czy po każdym zatrzymaniu wraca do początku. Pozwala również zobaczyć automatyczne gesty, powtarzające się ruchy i momenty, w których ciało się usztywnia.

Film może też pokazać, że najlepsza klatka pojawiła się pomiędzy dwiema zaplanowanymi pozami albo w chwili niezamierzonej zmiany mimiki. Aparat ma paskudny zwyczaj wybierania dobrych momentów bez pytania, czy były wcześniej zapisane w notesie.

Najważniejszy cykl nauki

Proste ćwiczenie może wyglądać następująco:

1. Dziewczyna wykonuje ustawienie bez patrzenia w lustro.
2. Zwraca uwagę na to, co czuje w stopach, nogach, biodrach, ramionach i szyi.
3. Sprawdza ustawienie w lustrze, na zdjęciu albo na nagraniu.
4. Porównuje odczucie z obrazem.
5. Wprowadza jedną niewielką korektę.
6. Zapamiętuje nowe odczucie.
7. Rozluźnia ciało i ponownie wykonuje zadanie bez kontroli wzrokowej.
8. Jeszcze raz sprawdza rezultat.
9. Zmienia stronę, tempo albo jeden element ćwiczenia.

Można ten proces skrócić do sześciu słów:

Poczuj. Wykonaj. Sprawdź. Skoryguj. Zmień. Kontynuuj.

Nie chodzi o doprowadzenie każdej pozy do perfekcji. Chodzi o coraz lepsze rozumienie związku między poleceniem, odczuciem, ruchem i obrazem.

Dlaczego mówimy, że nie ma złej pozy?

„Nie ma złej pozy” to nie tylko zasada przydatna podczas nauki. Tak podchodzimy również do pracy na sesji.

W czasach fotografii analogowej każda nieudana klatka zużywała fragment filmu. Liczba zdjęć była ograniczona, a ich wykonanie i wywołanie kosztowały. W fotografii cyfrowej dodatkowa klatka zwykle nie jest już głównym problemem. Fotograf może jej po prostu nie wybrać.

Znacznie droższy jest czas całej ekipy. Jeśli modelka stoi przed aparatem i przez kilkadziesiąt sekund nie wie, co zrobić, nie powstaje nic. Jeśli natomiast wykona dowolny ruch, fotograf może zrobić zdjęcie, ocenić rezultat i poprowadzić ją dalej. Klatka może okazać się nieprzydatna, ale może też wydarzyć się coś świeżego, czego nikt wcześniej nie zaplanował.

Nie oznacza to, że każda fotografia będzie równie dobra dla klienta ani że modelka powinna wykonywać przypadkowe, gwałtowne ruchy bez związku z zadaniem.

W sesji e-commerce ubranie musi być czytelne. Przy reklamie torebki dłoń nie powinna zasłaniać produktu. W zdjęciu kosmetycznym znaczenie mogą mieć drobne zmiany głowy, mimiki i ułożenia dłoni. Podczas sesji kreatywnej fotograf może celowo wybrać dziwny, nieoczywisty moment ruchu.

Dlatego nasza zasada nie oznacza, że każde zdjęcie trzeba wybrać. Oznacza, że ruch daje fotografowi możliwość, a bezczynność nie daje jej wcale.

Nie każda poza da dobre zdjęcie, ale każde świadome działanie daje większą szansę na zdjęcie niż stanie bez pomysłu.

Oceniamy funkcję ruchu, nie wartość osoby, która go wykonała.

Zatrzymanie na polecenie a zatrzymanie z braku pomysłu

Fotograf może poprosić modelkę, aby pozostała chwilę w określonym ustawieniu. Może potrzebować poprawić światło, tkaninę, włosy albo dokładniej ustawić kadr. Przy e-commerce ważne bywają powtarzalność i czytelne zatrzymanie.

Umiejętność pozostania nieruchomo jest więc potrzebna.

Czym innym jest jednak sytuacja, w której po każdym zdjęciu modelka całkowicie przerywa pracę, wraca do neutralnej pozycji i pyta samą siebie: „co teraz?”. Ciało się zatrzymało, ale przede wszystkim zatrzymał się pomysł na dalszy ruch.

Dobre ćwiczenie powinno uczyć trzech rzeczy jednocześnie:

1. Modelka potrafi zatrzymać ruch, kiedy wymaga tego zdjęcie.
2. Po zatrzymaniu potrafi kontynuować od aktualnego miejsca.
3. Gdy nie ma gotowego pomysłu, wykonuje małą zmianę zamiast całkowicie przerywać pracę.

Nie musi zaczynać od nowa. Poprzedni moment może stać się początkiem następnego.

Zatrzymaj ciało, gdy prosi fotograf. Nie zatrzymuj pomysłu na dalszy ruch.

Zmiana pozy nie wymaga poruszenia wszystkimi stawami

Początkująca osoba często zmienia jednocześnie nogi, biodra, ręce, tułów, głowę i spojrzenie. Powstaje całkiem nowa figura, ale pomiędzy dwoma ustawieniami przepada wiele możliwych klatek.

Znacznie ciekawsza może być mniejsza zmiana:

• przesunięcie jednej dłoni;
• uniesienie łokcia;
• obniżenie barku;
• lekki obrót głowy;
• zmiana kierunku spojrzenia;
• niewielkie ugięcie jednego kolana;
• obrót stopy w tym samym punkcie;
• przeniesienie ciężaru;
• zmiana napięcia palców;
• poruszenie włosami;
• rozluźnienie szczęki;
• delikatna zmiana ust;
• skierowanie spojrzenia bliżej albo dalej;
• niewielka zmiana napięcia powiek lub brwi.

Jedna zmiana może wystarczyć do stworzenia kolejnego zdjęcia. Dwie zmiany mogą nadać mu zupełnie inny charakter.

W ćwiczeniu nie chodzi o wprowadzenie sztywnej zasady, że modelka zawsze może poruszyć wyłącznie jednym stawem. Chodzi o nauczenie kontroli. Jeśli potrafi zmienić tylko rękę, później może świadomie połączyć ruch ręki z nogą, głową albo spojrzeniem.

Najpierw wybór. Później swoboda.

Stabilna część ciała i część poruszająca się

W tańcu brzucha często widać ruch jednego obszaru ciała przy zachowaniu względnej stabilności pozostałych. Biodra mogą pracować, podczas gdy klatka piersiowa zachowuje inny kierunek. Ramiona mogą pozostać spokojne, gdy ruch wykonuje dolna część ciała.

Nie chodzi o uczenie modelki tańca brzucha. Przydatna jest sama zasada izolacji ruchowej, czyli świadomego poruszania wybraną częścią ciała bez niekontrolowanego angażowania wszystkiego naraz.

W pozowaniu można na przykład:

• pozostawić nogi i biodra stabilne, a zmieniać ręce oraz głowę;
• pozostawić górną część ciała spokojną, a zmieniać kolana i rozkład ciężaru;
• zachować położenie dłoni, a poruszyć wyłącznie głową i spojrzeniem;
• pozostawić tułów w tym samym skręcie, a zmienić jedną stopę i bark;
• zatrzymać nogi, a pozwolić pracować włosom, dłoniom i mimice.

Stabilność nie oznacza sztywności. Część pozostająca w miejscu nadal może być rozluźniona i naturalna.

Mimika również jest częścią pozy

Poza nie kończy się na barkach, dłoniach, biodrach i nogach. Twarz, kierunek spojrzenia oraz sposób trzymania głowy mogą całkowicie zmienić charakter zdjęcia, nawet jeśli reszta ciała pozostanie nieruchoma.

Początkująca modelka często tak mocno skupia się na rękach i nogach, że jej twarz zastyga. Może też automatycznie powtarzać jeden uśmiech, stale zaciskać usta albo przy każdym ruchu unosić brwi. To także są nawyki ruchowe.

Praca nad mimiką nie polega na nauczeniu się zestawu min: radość, smutek, złość i zaskoczenie. Takie odgrywanie emocji łatwo staje się przesadne. Lepszym punktem wyjścia są niewielkie zmiany:

• rozluźnienie i ponowne lekkie napięcie ust;
• spokojne otwarcie oraz przymknięcie powiek;
• zmiana kierunku spojrzenia bez obracania głowy;
• delikatne uniesienie albo opuszczenie brody;
• rozluźnienie szczęki;
• subtelna zmiana brwi;
• spokojny wdech i wydech;
• przejście od neutralnej twarzy do naturalnego uśmiechu i z powrotem.

Tak samo jak przy pracy ciałem, nie trzeba zmieniać wszystkiego naraz. Modelka może zachować ustawienie sylwetki i poruszyć tylko oczami. Może pozostawić spojrzenie w tym samym miejscu, a zmienić usta lub napięcie szczęki. Dzięki temu uczy się, że twarz również może płynnie przechodzić między kolejnymi klatkami.

Warto ćwiczyć przed lustrem, ale później trzeba spróbować bez niego i sprawdzić efekt na zdjęciu albo filmie. Celem jest połączenie odczucia z rezultatem, a nie wybranie jednej „najładniejszej” miny do każdego zdjęcia.

Po co próbować wielu póz, skoro nie trzeba ich zapamiętywać?

Próbowanie różnych ustawień jest ważne. Chodzi jednak o doświadczenie ruchowe, a nie budowę katalogu.

Każda próba może rozwijać:

• koordynację;
• równowagę;
• stabilność;
• orientację w przestrzeni;
• kontrolę zakresu ruchu;
• zdolność izolowania części ciała;
• szybkość reagowania na polecenia;
• pamięć ruchową;
• swobodę przechodzenia między ustawieniami;
• kontrolę spojrzenia i mimiki.

Określenie „pamięć mięśniowa” jest potocznie zrozumiałe, ale nie oznacza, że mięśnie przechowują gotowe fotografie póz. Dzięki powtarzaniu układ nerwowy coraz sprawniej organizuje znane działania. Ruch wymaga mniej świadomego kontrolowania każdego szczegółu.

Dlatego trzeba próbować wielu póz właśnie po to, aby nie uzależnić się od żadnej z nich.

Sprawność ruchowa jest zaletą. Maniera może być ograniczeniem

Balet, taniec, gimnastyka i inne aktywności mogą rozwijać równowagę, kontrolę, mobilność, koordynację oraz swobodę występowania przed ludźmi. To wartościowe doświadczenia.

Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy wyuczony styl uruchamia się automatycznie niezależnie od zadania.

Osoba z doświadczeniem baletowym może bezwiednie:

• ustawiać stopy w rotacji zewnętrznej;
• nadmiernie wyciągać palce;
• prostować kolana w charakterystyczny sposób;
• układać dłonie według techniki tańca;
• utrzymywać sceniczną postawę;
• kończyć każdy ruch jak fragment choreografii.

Podobny problem może dotyczyć osoby bez żadnego przygotowania tanecznego, która nauczyła się kilku póz z internetu. Ręka stale wraca na biodro. Jedna noga zawsze krzyżuje się przed drugą. Głowa obraca się wyłącznie w stronę ulubionego profilu.

Z rozmów 4models z przedstawicielami kilku agencji wynika, że część z nich woli rozwijać nowe osoby bez mocno utrwalonych nawyków ruchowych. Nie oznacza to, że wcześniejszy taniec jest wadą. Liczy się możliwość dopasowania ruchu do wskazówek agencji, klienta i fotografa.

Sprawność ruchowa jest zaletą. Niezdolność do zmiany ruchu jest ograniczeniem.

Jak bezpiecznie przygotować domowe ćwiczenia?

Nie potrzeba studia fotograficznego ani dużej liczby akcesoriów. Potrzebne są:

• stabilna i nieśliska podłoga;
• miejsce bez mebli oraz przedmiotów utrudniających ruch;
• wygodne ubranie, w którym widać ogólne ustawienie ciała;
• płaskie, stabilne obuwie albo ćwiczenie boso, jeśli podłoże jest do tego odpowiednie;
• lustro, telefon lub aparat do sprawdzania ustawienia;
• stabilne mocowanie telefonu;
• spokojne tempo;
• jedna jasno określona rzecz do ćwiczenia.

Domowa nauka propriocepcji nie wymaga wysokich obcasów. Nie warto też łączyć ograniczenia wzroku z dynamicznymi ruchami, skokami, głębokimi przysiadami albo niestabilnym podłożem.

Jeśli dziewczyna ma problemy z równowagą, odczuwa ból, wraca do aktywności po urazie albo podczas ćwiczenia pojawiają się zawroty głowy, trzeba przerwać. W razie wątpliwości dalszą aktywność warto skonsultować z odpowiednim specjalistą.

Bezpieczeństwo jest częścią kontroli ciała, nie przeszkodą w nauce.

Ćwiczenie 1: neutralne stanie i sprawdzenie odczucia

To najprostszy punkt startu.

1. Poproście córkę, aby stanęła naturalnie, bez patrzenia w lustro.
2. Nie poprawiajcie od razu ustawienia.
3. Zapytajcie, gdzie odczuwa większy ciężar i czy jej zdaniem ramiona oraz głowa są ustawione równo.
4. Zróbcie zdjęcie z przodu.
5. Sprawdźcie wspólnie różnicę między odczuciem a obrazem.
6. Wybierzcie jedną rzecz do zmiany, na przykład rozkład ciężaru albo wysokość barku.
7. Po korekcie poproście córkę, aby zapamiętała nowe odczucie.
8. Niech rozluźni ciało i spróbuje ponownie bez patrzenia.

Nie chodzi o znalezienie jednej idealnej postawy. Ćwiczenie pokazuje, jak ciało odczuwa swoje zwykłe ustawienie.

Rodzic nie powinien przy tym diagnozować asymetrii ani komentować sylwetki. To obserwacja ruchowa, nie domowe badanie postawy.

Ćwiczenie 2: dwa gwoździe

1. Zaznaczcie na podłodze dwa punkty.
2. Poproście córkę, aby wygodnie ustawiła na nich stopy.
3. Każda stopa może obracać się wokół swojego punktu, ale nie może go opuścić.
4. Zacznijcie od dowolnego, stabilnego ustawienia.
5. Zmieniajcie kolejno dłoń, ramię, głowę, spojrzenie, ciężar i kierunek kolan.
6. Po każdej zmianie zatrzymajcie ruch tylko na chwilę.
7. Nie wracajcie za każdym razem do ustawienia początkowego.
8. Kontynuujcie z miejsca, w którym zakończył się poprzedni ruch.
9. Po kilku minutach obejrzyjcie zdjęcia albo film.

Nie próbujcie kopiować serii pokazanej wcześniej. Zadanie polega na znalezieniu własnych możliwości przy tym samym ograniczeniu.

Ćwiczenie 3: porusza się tylko jeden element

Wybierzcie część ciała, która pozostaje stabilna, i jedną część wykonującą ruch.

Przykładowe warianty:

• nogi i tułów pozostają w miejscu, porusza się prawa ręka;
• biodra pozostają stabilne, zmienia się głowa i spojrzenie;
• dłonie pozostają w miejscu, zmieniają się kolana oraz ciężar;
• tułów zachowuje kierunek, porusza się jedna stopa wokół własnego punktu;
• całe ciało pozostaje spokojne, zmienia się tylko dłoń i ułożenie palców.

Po kilku powtórzeniach warto zmienić stronę. Różnica między prawą i lewą stroną jest informacją, a nie powodem do oceny.

Ćwiczenie 4: jeden ruch plus jeden

Kiedy pojedyncza zmiana staje się łatwiejsza, można połączyć dwa elementy:

• rękę i głowę;
• dłoń i spojrzenie;
• nogę i bark;
• rozkład ciężaru i położenie dłoni;
• głowę i włosy.

Nie jest to zasada zawodowego pozowania. Modelka nie będzie na sesji liczyć stawów przed każdym zdjęciem. To ćwiczenie ma pokazać, że może świadomie wybierać zakres zmiany.

Ćwiczenie 5: zatrzymaj i kontynuuj

1. Poproście córkę o powolny, swobodny ruch w miejscu.
2. W przypadkowym momencie powiedzcie „stop”.
3. Nie oceniajcie zatrzymanego ustawienia.
4. Po kilku sekundach powiedzcie „dalej”.
5. Córka powinna kontynuować ruch z aktualnej pozycji, bez powrotu do neutralnego ustawienia.
6. Powtórzcie ćwiczenie w innym tempie i z innym początkiem.

Celem nie jest stworzenie efektownego zdjęcia przy każdym zatrzymaniu. Chodzi o usunięcie podziału na „pozowanie” i „czas pomiędzy pozami”.

Fotograf może zrobić zdjęcie w obu momentach.

Ćwiczenie 6: dziesięć małych zmian

Modelka zaczyna od dowolnego ustawienia i tworzy dziesięć kolejnych wersji bez całkowitego resetowania sylwetki.

Każda zmiana powinna być niewielka. Można kolejno zmienić:

1. położenie dłoni;
2. kierunek spojrzenia;
3. wysokość łokcia;
4. ustawienie głowy;
5. rozkład ciężaru;
6. kierunek jednego kolana;
7. napięcie palców;
8. położenie drugiej ręki;
9. wysokość barku;
10. kierunek spojrzenia po raz drugi.

Kolejność trzeba regularnie zmieniać. Inaczej samo ćwiczenie stanie się nową choreografią.

Ćwiczenie 7: prosta równowaga

Ćwiczenia równowagi mogą wspierać świadomość położenia ciała, ale trzeba zaczynać spokojnie.

1. Stańcie na stabilnym, płaskim podłożu w pobliżu ściany albo solidnego oparcia.
2. Unieście jedną stopę niewysoko nad podłogę.
3. Najpierw utrzymujcie równowagę z otwartymi oczami.
4. Zmieńcie stronę.
5. Jeśli ćwiczenie jest całkowicie bezpieczne i stabilne, można na bardzo krótko zamknąć oczy, pozostając w zasięgu podparcia.
6. Nie wykonujcie w tym czasie dodatkowych ruchów ani głębokich wychyleń.

Trudniejszym wariantem z otwartymi oczami może być łapanie lekkiej, miękkiej piłki podawanej spokojnie przez rodzica.

Nie chodzi o bicie rekordu czasu. Celem jest zauważenie, jak ciało koryguje położenie i czy obie strony reagują podobnie.

Ćwiczenie 8: polecenia bez lustra

Rodzic przekazuje pojedyncze, neutralne instrukcje:

• unieś prawą dłoń na wysokość barku;
• cofnij lewy łokieć;
• przenieś większą część ciężaru na prawą nogę;
• obróć głowę nieznacznie w lewo;
• pozostaw nogi bez ruchu i zmień tylko dłonie;
• zatrzymaj rękę w połowie ruchu;
• wykonaj podobny ruch po drugiej stronie.

Po wykonaniu kilku poleceń można zrobić zdjęcie albo pokazać nagranie. Najpierw warto jednak zapytać dziewczynę, gdzie jej zdaniem znajdują się poszczególne części ciała.

Porównanie odczucia z obrazem jest ważniejsze niż szybkie poprawienie każdej różnicy.

Ćwiczenie 9: ciało zostaje, zmienia się twarz

1. Modelka wybiera wygodne ustawienie i pozostawia ciało względnie nieruchome.
2. Patrzy w jeden punkt, a następnie powoli przenosi spojrzenie w inne miejsce bez obracania głowy.
3. Rozluźnia szczękę i sprawdza, czy przy tej zmianie nie uniosły się barki.
4. Delikatnie zmienia ułożenie ust, ale nie tworzy od razu szerokiego uśmiechu.
5. Przechodzi od neutralnej twarzy do niewielkiego uśmiechu i wraca.
6. W kolejnej serii może lekko zmieniać położenie głowy, zachowując stabilne ciało.
7. Całość warto nagrać, aby później znaleźć momenty, w których zmiana wyglądała naturalnie.

Nie trzeba zatrzymywać i nazywać każdej miny. Chodzi o ciągłość oraz zauważenie, jak mała zmiana oczu, ust, szczęki lub głowy wpływa na całe zdjęcie.

Różnorodność chroni przed nowym nawykiem

Każde dobre ćwiczenie może stać się złym nawykiem, jeśli jest powtarzane zawsze w identyczny sposób.

Warto zmieniać:

• stronę ciała;
• tempo;
• kolejność poleceń;
• pozycję początkową;
• zakres ruchu;
• część pozostającą stabilną;
• liczbę poruszających się elementów;
• kierunek spojrzenia;
• pracę mimiki przy stabilnym ciele oraz ruch ciała przy spokojnej twarzy;
• pozycję stojącą i siedzącą;
• pracę według własnego pomysłu oraz według poleceń drugiej osoby.

Nie chodzi o chaos. Każde ćwiczenie nadal powinno mieć jeden czytelny cel. Zmieniamy warunki, aby ciało nie nauczyło się tylko jednej odpowiedzi.

Jak rodzic może pomagać bez oceniania ciała?

Rodzic nie musi znać zasad fotografii ani samodzielnie ustawiać córki. Jego zadaniem może być:

• stabilne ustawienie telefonu;
• przekazywanie krótkich poleceń;
• pilnowanie, aby zmieniała się tylko wskazana część ciała;
• zadawanie pytań o odczucie ustawienia;
• przekazywanie neutralnych poleceń dotyczących spojrzenia i mimiki;
• przypominanie o zmianie strony;
• zatrzymywanie ruchu w przypadkowych momentach;
• dbanie o bezpieczne warunki;
• ograniczenie długości ćwiczenia;
• przypomnienie, że nagrania nie muszą być publikowane.

Informacja powinna dotyczyć zadania:

• „poruszyła się także lewa noga”;
• „przy zmianie dłoni podniosło się ramię”;
• „wróciłaś do tego samego ustawienia”;
• „spróbuj kontynuować bez resetu”;
• „wykonaj mniejszy ruch”;
• „spróbuj zmienić tylko spojrzenie, bez unoszenia brwi”.

Nie powinna dotyczyć wartościowania wyglądu:

• „tak wyglądasz grubo”;
• „ta strona twarzy jest brzydsza”;
• „musisz bardziej wciągnąć brzuch”;
• „modelka nie może tak wyglądać”.

Domowe ćwiczenie ma rozwijać kontrolę i ciekawość ruchu. Nie powinno zamieniać się w rodzinny casting.

Rodzic nie powinien też poprawiać ułożenia ciała córki rękami bez wcześniejszego zapytania. Zazwyczaj wystarczy polecenie słowne, pokazanie zdjęcia albo poproszenie o wykonanie mniejszej zmiany.

Jak analizować nagranie?

Nie zaczynajcie od pytania: „czy wyglądam ładnie?”. To pytanie prawie niczego nie uczy.

Znacznie bardziej przydatne są pytania:

1. Czy modelka wiedziała, gdzie znajdowały się jej dłonie i stopy?
2. Czy po zatrzymaniu potrafiła kontynuować ruch?
3. Czy zmiana jednej ręki powodowała niezamierzony ruch całego ciała?
4. Czy wszystkie sekwencje kończyły się w tym samym ustawieniu?
5. Czy ruch po obu stronach był równie łatwy?
6. Czy modelka umiała wykonać mniejszą wersję tego samego gestu?
7. Czy część ciała wskazana jako stabilna rzeczywiście pozostawała względnie spokojna?
8. Czy ruch był bezpieczny i nie powodował bólu?
9. Czy wybrane klatki różnią się mimo podobnej pozycji wyjściowej?
10. Czy polecenie zostało zrozumiane i wykonane bez ciągłego patrzenia w lustro?
11. Czy mimika zmieniała się wraz z ruchem, czy twarz pozostawała stale napięta?
12. Czy modelka potrafiła zmienić samo spojrzenie, usta albo szczękę bez niezamierzonego ruchu całego ciała?

Najlepiej wybrać jedną rzecz do kolejnej próby. Analizowanie dziesięciu błędów jednocześnie zwykle kończy się tym, że dziewczyna próbuje kontrolować wszystko i przestaje poruszać się naturalnie.

Jak długo i jak często ćwiczyć?

Nie ma obowiązku codziennego treningu ani jednej prawidłowej liczby minut. Kilkanaście świadomych minut może dać więcej niż godzina bezcelowego powtarzania ustawień.

Przykładowe ćwiczenie może wyglądać tak:

1. Dwie minuty spokojnego rozruszania ciała.
2. Jedno krótkie ćwiczenie równowagi albo świadomości położenia.
3. Jedno zadanie izolujące wybraną część ciała.
4. Krótkie zadanie dotyczące spojrzenia albo mimiki.
5. Jedna sekwencja płynnego ruchu z zatrzymaniami.
6. Krótkie obejrzenie filmu.
7. Wybór jednej rzeczy do poprawy.
8. Powtórzenie zadania w zmienionej wersji.
9. Zakończenie przed pojawieniem się zmęczenia i automatycznego powtarzania.

Regularność pomaga, ale bezmyślna regularność pomaga głównie utrwalać to, co już się robi. Także błędy.

Czy trzeba ćwiczyć przed zgłoszeniem do agencji?

Nie. Agencje przyjmują również osoby bez doświadczenia i mogą prowadzić ich rozwój zgodnie z potrzebami własnego rynku.

Domowe ćwiczenia mają sens, jeśli córka chce lepiej poznawać swoje ciało, oswoić się z aparatem i sprawdzić, czy interesuje ją taka forma pracy. Nie powinny tworzyć presji, że przed wysłaniem prostych zdjęć do agencji musi wyglądać oraz poruszać się jak doświadczona modelka.

Po podpisaniu umowy sposób dalszego przygotowania warto uzgodnić z bookerem, czyli osobą prowadzącą modelkę i kontaktującą się z klientami. Agencja może widzieć dla niej konkretny segment rynku i nie chcieć, aby przypadkowe ćwiczenia utrwaliły styl sprzeczny z planowanym rozwojem.

Przygotowanie ma poszerzać możliwości. Nie tworzyć kolejną rzecz do oduczenia.

Czego domowe ćwiczenia nie zastąpią?

Telefon nie daje takiej samej informacji jak fotograf pracujący z aparatem, światłem i konkretnym produktem. Nie oceni też, czy ruch pasuje do charakteru kampanii albo czy modelka dobrze reaguje na tempo prawdziwego planu.

Domowy trening nie zastąpi:

• pracy z różnymi fotografami;
• reagowania na światło i kadr;
• współpracy ze stylistą;
• prezentowania konkretnego produktu;
• działania pod presją czasu;
• zewnętrznej informacji zwrotnej;
• doświadczenia prawdziwej sesji;
• wskazówek agencji dotyczących rozwoju.

Może jednak przygotować bardzo ważny fundament. Dziewczyna zaczyna rozumieć, co robi jej ciało, zamiast rozpaczliwie szukać następnej pozy.

Checklista rodzica przed domowym ćwiczeniem

1. Wiemy, jaki jest cel dzisiejszego ćwiczenia.
2. Podłoże jest stabilne i nieśliskie.
3. W pobliżu nie ma przeszkód ani ostrych krawędzi.
4. Córka ma wygodne ubranie i stabilne obuwie.
5. Nie łączymy zamkniętych oczu z dynamicznym ruchem ani obcasami.
6. Telefon jest ustawiony stabilnie.
7. Przekazujemy krótkie polecenia dotyczące ruchu, nie wyglądu ciała.
8. Nagranie służy do analizy i nie musi być publikowane.
9. Zmieniamy stronę, tempo albo kolejność, aby nie tworzyć schematu.
10. Przerywamy, jeśli pojawia się ból, zawroty głowy, wyraźna utrata równowagi albo narastająca frustracja.

Najczęściej zadawane pytania

Czy pozowania można nauczyć się w domu?

W domu można rozwijać świadomość ciała, równowagę, koordynację, izolację ruchu i płynne przechodzenie między ustawieniami. Nie zastąpi to pracy z fotografem, ale może zbudować dobrą podstawę.

Czy trzeba uczyć się konkretnych póz?

Nie warto budować katalogu ustawień do automatycznego odtwarzania. Próbowanie różnych póz jest potrzebne jako doświadczenie ruchowe, ale celem jest zwiększanie zakresu możliwości, nie zapamiętanie każdej figury.

Czy naprawdę nie ma złej pozy?

Nie każda klatka będzie dobra, ale w fotografii cyfrowej fotograf może ją po prostu pominąć. Podczas sesji większym problemem jest sytuacja, w której modelka stoi bez ruchu, ponieważ nie wie, co zrobić. Nawet niewielka zmiana daje szansę na ciekawy kadr i pozwala fotografowi dalej prowadzić pracę.

Czy modelka nie powinna zatrzymywać się podczas zdjęć?

Powinna umieć zatrzymać ruch, gdy prosi o to fotograf. Problemem jest utknięcie po każdym zdjęciu i brak możliwości dalszej zmiany. Zatrzymanie może być częścią płynnej pracy.

Czy lustro pomaga w nauce?

Tak, jeśli służy do sprawdzania ustawienia. Warto jednak stopniowo wykonywać zadania bez lustra, ponieważ podczas sesji modelka zwykle siebie nie widzi.

Czy warto ćwiczyć z zamkniętymi oczami?

Można krótko ograniczyć kontrolę wzrokową podczas prostego, stabilnego ćwiczenia w bezpiecznych warunkach i w zasięgu podparcia. Nie powinno się łączyć zamkniętych oczu z dynamicznymi ruchami, wysokimi obcasami ani niestabilnym podłożem.

Czy balet albo taniec przeszkadzają w modelingu?

Nie. Mogą rozwijać wiele przydatnych umiejętności. Trudność pojawia się tylko wtedy, gdy wyuczony styl uruchamia się automatycznie i modelka nie potrafi zmienić go zgodnie z poleceniem fotografa albo agencji.

Czy rodzic powinien mówić córce, jak ma się ustawić?

Może przekazywać proste zadania ruchowe i pomagać w porównaniu odczucia z obrazem. Nie powinien oceniać sylwetki, atrakcyjności ani samodzielnie układać ciała córki rękami bez jej zgody.

Czy trzeba ćwiczyć codziennie?

Nie. Ważniejszy jest jasny cel, uważne wykonanie i zmienianie warunków niż sama liczba powtórzeń. Codzienne powtarzanie tej samej sekwencji może utrwalić manierę.

Czy domowe nagrania warto publikować?

Nie ma takiej potrzeby. Materiał treningowy może pozostać prywatny. Publikowanie każdej próby przenosi uwagę z nauki na reakcje innych osób i może utrudniać spokojną analizę ruchu.

Co zrobić, gdy córka ciągle wraca do tej samej pozy?

Warto wprowadzić ograniczenie. Można pozostawić stopy w miejscu, wyłączyć na chwilę ruch ulubionej ręki, zmienić stronę albo poprosić o kontynuowanie z przypadkowo zatrzymanego momentu. Ograniczenie zmusza ciało do znalezienia innej odpowiedzi.

Podsumowanie

Domowa nauka pozowania nie powinna zaczynać się od kolekcji zdjęć do skopiowania. Lepszym początkiem jest poznawanie własnego ciała, porównywanie odczucia z obrazem oraz ćwiczenie małych, świadomych zmian.

Propriocepcja pomaga odczuwać położenie ciała. Stabilność pozwala zachować wybrany obszar bez niekontrolowanego ruchu. Izolacja pozwala zmienić dłoń, rękę, nogę, głowę, spojrzenie albo mimikę bez przebudowania całej sylwetki. Różnorodność chroni przed manierą. Ciągłość sprawia, że modelka po wykonaniu zdjęcia nie zostaje bez pomysłu na to, co zrobić dalej.

Nie chodzi o perfekcyjne pozy. Chodzi o ciało, które potrafi świadomie szukać kolejnych możliwości.

Dobra modelka nie musi znać odpowiedzi w postaci gotowej pozy. Powinna umieć znaleźć następną odpowiedź ruchem.

Źródła i podstawa merytoryczna

1. ASICS: przewodnik po propriocepcji i przykładowych ćwiczeniach
2. PubMed: przegląd badań nad skutecznością treningu proprioceptywnego
3. German Journal of Exercise and Sport Research: przegląd badań nad wizualną informacją zwrotną w nauce ruchu

Opis zastosowania propriocepcji, izolacji ruchowej, mimiki, ograniczeń i krótkich zatrzymań w nauce pozowania opiera się także na praktycznej metodzie, której uczymy podczas warsztatów i kursów 4models. Przywołane badania dotyczą ogólnego uczenia ruchowego, a nie bezpośrednio pozowania modelek.